Từ điển Bitcoin & Crypto

A-B

Altcoin: Tất cả các loại tiền điện tử khác ngoài Bitcoin. Ví dụ: Ethereum, Solana, Dogecoin.

ATH (All-Time High): Mức giá cao nhất lịch sử của một coin.

Bear Market: Thị trường giảm giá kéo dài. Ngược lại với Bull Market.

Bitcoin (BTC): Tiền điện tử phi tập trung đầu tiên, được tạo ra năm 2009 bởi Satoshi Nakamoto.

Block: Một khối dữ liệu chứa các giao dịch Bitcoin, được thêm vào blockchain mỗi ~10 phút.

Blockchain: Sổ cái kỹ thuật số công khai, ghi lại tất cả giao dịch Bitcoin. Không thể sửa đổi hoặc xóa.

Bull Market: Thị trường tăng giá kéo dài.

C-D

Cold Wallet: Ví lưu trữ Bitcoin offline, không kết nối internet. An toàn hơn hot wallet.

Custodial Wallet: Ví do bên thứ ba (sàn giao dịch) giữ private key. Ngược lại: Non-custodial.

DCA (Dollar Cost Averaging): Chiến lược mua Bitcoin định kỳ với số tiền cố định.

DeFi (Decentralized Finance): Tài chính phi tập trung - các dịch vụ tài chính không cần trung gian.

DEX (Decentralized Exchange): Sàn giao dịch phi tập trung như Uniswap, không cần KYC.

DYOR (Do Your Own Research): Tự nghiên cứu - lời khuyên luôn tự tìm hiểu trước khi đầu tư.

F-H

Fiat: Tiền pháp định do chính phủ phát hành (VND, USD, EUR).

FOMO (Fear Of Missing Out): Nỗi sợ bỏ lỡ - cảm giác muốn mua vì sợ giá tăng tiếp.

FUD (Fear, Uncertainty, Doubt): Sợ hãi, không chắc chắn, nghi ngờ - thường là tin tiêu cực gây hoảng loạn.

Halving: Sự kiện cứ 4 năm một lần, phần thưởng đào Bitcoin giảm một nửa. Làm tăng sự khan hiếm.

Hardware Wallet: Ví phần cứng như Trezor , Ledger - thiết bị vật lý lưu private key offline.

Hash Rate: Tổng sức mạnh tính toán của mạng Bitcoin. Hash rate cao = an toàn hơn.

HODL: Hold (giữ) - thuật ngữ chỉ việc giữ Bitcoin dài hạn, không bán. Xuất phát từ lỗi đánh máy "I AM HODLING".

Hot Wallet: Ví kết nối internet (app điện thoại, web). Tiện lợi nhưng kém an toàn hơn cold wallet.

K-M

KYC (Know Your Customer): Quy trình xác minh danh tính - yêu cầu upload CCCD khi đăng ký sàn.

Lightning Network: Mạng lớp 2 của Bitcoin, cho phép giao dịch nhanh và rẻ hơn.

Market Cap: Vốn hóa thị trường = Giá coin × Tổng cung lưu hành.

Mempool: "Phòng chờ" chứa các giao dịch Bitcoin đang đợi được xác nhận.

Mining (Đào): Quá trình dùng máy tính để xác nhận giao dịch và tạo Bitcoin mới.

N-P

Node: Máy tính chạy phần mềm Bitcoin, lưu trữ và xác nhận blockchain.

Non-custodial Wallet: Ví mà bạn tự giữ private key (Trust Wallet, Trezor). "Not your keys, not your coins."

P2P (Peer-to-Peer): Giao dịch trực tiếp giữa 2 người, không qua trung gian.

Private Key: Khóa bí mật để truy cập và chi tiêu Bitcoin. TUYỆT ĐỐI không chia sẻ với ai.

Proof of Work (PoW): Cơ chế đồng thuận của Bitcoin - miner phải "làm việc" (tính toán) để xác nhận giao dịch.

Public Key / Address: Địa chỉ công khai để nhận Bitcoin. Có thể chia sẻ thoải mái.

S-W

Satoshi: Đơn vị nhỏ nhất của Bitcoin. 1 BTC = 100,000,000 satoshi (100 triệu sat).

Satoshi Nakamoto: Người (hoặc nhóm người) tạo ra Bitcoin. Danh tính thật chưa ai biết.

Seed Phrase (Recovery Phrase): 12 hoặc 24 từ để khôi phục ví. KHÔNG BAO GIỜ chia sẻ với bất kỳ ai.

Spot Trading: Mua bán coin trực tiếp, khác với Futures (hợp đồng tương lai).

Stacking Sats: Tích lũy satoshi - mua dần Bitcoin theo thời gian.

UTXO (Unspent Transaction Output): Mô hình giao dịch của Bitcoin - mỗi "đồng" là một output chưa chi tiêu.

Whale (Cá voi): Người hoặc tổ chức nắm giữ lượng lớn Bitcoin, có thể ảnh hưởng giá thị trường.

Whitepaper: Tài liệu kỹ thuật mô tả dự án. Bitcoin whitepaper được Satoshi công bố năm 2008.

Câu hỏi thường gặp